แปลตอนที่ห้าสำหรับ ไพธอนฉบับไม่ใช่โปรแกรมเมอร์ แปลสนุก ๆ ไว้อ่านเอง ตามไปอ่านตอนก่อนหน้าได้ที่นี่

• ไพธอนฉบับไม่ใช่โปรแกรมเมอร์ ตอน 1 Intro
• ไพธอนฉบับไม่ใช่โปรแกรมเมอร์ ตอน 2 Hello, World
• ไพธอนฉบับไม่ใช่โปรแกรมเมอร์ ตอน 3 Who Goes There?
• ไพธอนฉบับไม่ใช่โปรแกรมเมอร์ ตอน 4 Count to 10

แปลมาจาก Non-Programmer's Tutorial for Python

คำสั่ง If

ก็เหมือนที่ผ่านมา ผมจะเริ่มต้นบทนี้ด้วยการเตรียมความพร้อมด้านการพิมพ์ของคุณ จากแบบฝึกหัด และนี่คือ โปรแกรมสั้น ๆ ที่ คำนวนค่าสัมบูรณ์ ของตัวเลข

n = input("Number? ")
if n < 0:
   print "The absolute value of", n, "is", -n
else:
   print "The absolute value of", n, "is", n

และนี่คือผลลัพธ์ที่ได้หลังจากการรันโปรแกรมสองครั้ง

Number? -34
The absolute value of -34 is 34

Number? 1
The absolute value of 1 is 1

ดังนั้นอะไรคือสิ่งที่คอมพิวเตอร์ทำเมื่อเมื่อเห็นคำสั่ง เริ่มแรกเลยมันจะรอรับจำนวนจากผู้ใช้ด้วยคำสั่ง n = input("Number? ") ในบรรทัดต่อมาคำสั่ง if n<0 ถ้า n มีค่าน้อยกว่าศูนย์ ไพธอน จะทำงานในบรรทัด print "The absolute value of", n, "is", -n แต่ถ้าไม่ จะทำงานในบรรทัด print "The absolute value of", n, "is", n

โดยทั่วไป ไพธอนแค่มองว่านิพจน์ n < 0 เป็นจริงหรือเท็จ คำสั่ง if จะต้องถูกตามด้วย คำสั่งที่เยื้องไปทางขวา (indented block of statement) ซึ่งจะทำงานเมื่อ นิพจน์เป็นจริง บางครั้งต่อจาก คำสั่ง if จะมีคำสั่ง else และ คำสั่งที่เยื้องไปทางขวาอีกชุดหนึ่ง ซึ่ง คำสั่งชุดนี้จะถูกทำงานก็ต่อเมื่อนิพจน์เป็นเท็จ

และต่อไปนี้คือ ตัวดำเนินการเปลี่ยบเทียบที่สามารถใช้ได้

คุณสมบัติหนึ่งของคำสั่ง IF คือ คำสั่ง elif มันมีค่าเหมือนกับคำสั่ง else และ if มันหมายความว่า ถ้า คำสั่ง if ตัวแรกเป็นเท็จ และนิพจน์ใน elif เป็นจริง แล้วจะทำงานใน ส่วนที่ต่อมา ดังตัวอย่าง

a = 0
while a < 10:
    a = a + 1
    if a > 5:
        print a, ">", 5
    elif a <= 7:
        print a, "<=", 7
    else:
        print "Neither test was true"

และนี่คือผลลัพธ์ที่ได้

1 <= 7
2 <= 7
3 <= 7
4 <= 7
5 <= 7
6 > 5
7 > 5
8 > 5
9 > 5
10 > 5

จงจำไว้ว่า คำสั่ง elif a <= 7 จะได้ทำการทดสอบเมื่อ นิพจน์ในคำสั่ง if ให้ผลลัพธ์เป็นเท็จและสามารถใช้คำสั่ง elif หลายคำสั่ง ต่อกันไปได้ หลังจากมีการใช้คำสั่ง if แล้วหนึ่งครั้ง

ตัวอย่าง

# This Program Demonstrates the use of the == operator
# using numbers
print 5 == 6
# Using variables
x = 5
y = 8
print x == y

และนี่คือผลลัพธ์

false
false

High_low.py

# Plays the guessing game higher or lower 
 
# This should actually be something that is semi random like the
# last digits of the time or something else, but that will have to
# wait till a later chapter.  (Extra Credit, modify it to be random
# after the Modules chapter)
number = 78
guess = 0
 
while guess != number: 
    guess = input ("Guess a number: ")
    if guess > number:
        print "Too high"
    elif guess < number:
        print "Too low"
 
print "Just right"

แนะนี่คือตัวอย่างการรัน

Guess a number: 100
Too high
Guess a number: 50
Too low
Guess a number: 75
Too low
Guess a number: 87
Too high
Guess a number: 81
Too high
Guess a number: 78
Just right

even.py

# Asks for a number.
# Prints if it is even or odd
 
number = input("Tell me a number: ")
if number % 2 == 0:
    print number, "is even."
elif number % 2 == 1:
    print number, "is odd."
else:
    print number, "is very strange."

ตัวอย่างการทำงาน

Tell me a number: 3
3 is odd.

Tell me a number: 2
2 is even.

Tell me a number: 3.14159
3.14159 is very strange.

average1.py

# keeps asking for numbers until 0 is entered.
# Prints the average value.
 
count = 0
sum = 0.0
number = 1 # set to something that will not exit the while loop immediatly.
 
print "Enter 0 to exit the loop"
 
while number != 0:
    number = input("Enter a number: ")
    if number != 0:
        count = count + 1
        sum = sum + number
 
print "The average was:", sum / count

ตัวอย่างการทำงาน

Enter 0 to exit the loop

Enter a number: 3
Enter a number: 5
Enter a number: 0
The average was: 4.0

Enter 0 to exit the loop
Enter a number: 1
Enter a number: 4
Enter a number: 3
Enter a number: 0
The average was: 2.66666666667

average2.py

# keeps asking for numbers until count numbers have been entered.
# Prints the average value.
 
sum = 0.0
 
print "This program will take several numbers then average them"
count = input("How many numbers would you like to average: ")
current_count = 0
 
while current_count < count:
    current_count = current_count + 1
    print "Number", current_count
    number = input("Enter a number: ")
    sum = sum + number
 
print "The average was:", sum / count

ตัวอย่างการทำงาน

This program will take several numbers then average them

How many numbers would you like to average: 2
Number 1
Enter a number: 3
Number 2
Enter a number: 5
The average was: 4.0

This program will take several numbers then average them
How many numbers would you like to average: 3
Number 1
Enter a number: 1
Number 2
Enter a number: 4
Number 3
Enter a number: 3
The average was: 2.66666666667

แบบฝึกหัด

1. แก้ไขโปรแกรมทายตัวเลขในบทนี้ (higher or lower program) ให้มีการนับจำนวนครั้งการทายไว้ด้วย และเมื่อทายถูก ถ้ามีจำนวนครั้งที่ทายผิดมากกว่า 3 ครั้ง ให้พิมพ์ print "That must have been cmoplicated"
2. เขียนโปรแกรมรับค่าจำนวนสองจำนวนจากผู้ใช้ ถ้าจำนวนนั้นรวมกันมีค่ามากกว่าร้อย ให้แสดงผลลัพธ์ว่า print "That is a big number."
3. เขียนโปรแกรมรับชื่อของผู้ใช้ ถ้าชื่อนั้นตรงกับชื่อของคุณให้พิมพ์ว่า That is a nice name. ถ้าชื่อนั้นตรงกับคำว่า "John Cleese" หรือ "Michael Palin" ให้บอกว่า Good jobs. และถ้าเป็นคนอื่นให้พิมพ์ว่า You have a nice name.

เรื่องที่เกี่ยวข้อง

• November 7, 2008 -- ไพธอนฉบับไม่ใช่โปรแกรมเมอร์ ตอนที่ 4 (Count to 10) (0)
• November 6, 2008 -- ไพธอนฉบับไม่ใช่โปรแกรมเมอร์ ตอนที่ 3 (Who Goes There) (1)
• November 3, 2008 -- ไพธอน ฉบับไม่ใช่โปรแกรมเมอร์ ตอนที่ 2 (Hello, World) (4)
• October 3, 2008 -- ไพธอน ฉบับไม่ใช่โปรแกรมเมอร์ ตอนที่ 1 (Intro) (2)
• September 10, 2008 -- ดูดเว็บตอนสอง (เว็บที่เราจะดูดต้อง login (cookie)) (0)
• September 10, 2008 -- ตัวอย่างการใช้ python ดูดเว็บ (0)